ARCHIWUM OSOBOWE > Jadwiga Turowicz

Jadwiga Turowicz

Jadwiga Turowicz (1885-1945) - aktorka, reżyserka teatralna, dramatopisarka, wykładowczyni, działaczka społeczna.

Urodzona w Warszawie. Córka Józefy z d. Spiesbach i Bronisława Turowicza.
W 1902 ukończyła klasę dramatyczną przy Warszawskim Towarzystwie Muzycznym. Zadebiutowała na scenie Teatru Victoria w Łodzi 1903 roku. Występowała na scenach w Sosnowcu, Lublinie, Poznaniu (1906-1907), Łodzi (1907-1908), Krakowie (w Teatrze im. Słowackiego w latach 1910-1916, i w Teatrze Powszechnym w latach 1918-1919), Warszawie (w Teatrze Praskim, Teatrze im. Bogusławskiego, następnie w latach 1925-1927 w Teatrze Odrodzonym i w latach 1927-1928 w Teatrze Praskim).
Niestety ze względu na postępującą chorobę serca musiała ograniczyć działalność aktorską i skupić się na pracy reżyserskiej i pedagogicznej.
Działalność reżyserską rozpoczęła w 1923 roku – wpierw reżyserowała w Lublinie (1923-1924), następnie pracowała jako asystentka reżysera w Teatrze Polskim w Warszawie (1924-1925) i jako reżyserka w polskim teatrze emigracyjnym we Francji (1925), potem znów w Warszawie: w Teatrze Odrodzonym (1925-1927) i Teatrze Praskim (1927-1928).
Jako nauczycielka akademicka i instruktorka realizowała się od 1924 roku prowadząc naukę dykcji i gry aktorskiej w Oddziale Dramatycznym przy Konserwatorium Muzycznym w Warszawie. W 1932 roku została wykładowczynią na Wydziale Sztuki Aktorskiej w Państwowym Instytucie Sztuki Teatralnej w Warszawie, gdzie jednocześnie pełniła też funkcję sekretarki (1932-1934) i zastępczyni dyrektora (1934-1939), a w międzyczasie też obowiązki dyrektora (1937-1938). To ona dała impuls do tworzenia PIST i miała ogromny wpływ na pracę dydaktyczną uczelni.
W czasie wojny kierowała podziemnym PIST, gdzie jednocześnie wciąż uczyła. Była też zaangażowana w działanie Tajnej Rady Teatralnej.
Po upadku Powstania Warszawskiego przeprowadziła się do Krakowa, gdzie do stycznia 1945 roku kontynuowała tajne nauczanie. Po zakończeniu wojny została powołana przez Ministerstwo Kultury i Sztuki na stanowisko wizytatorki szkół teatral-nych. W tym czasie wspierała też Aleksandra Zelwerowicza w pracach reaktywowanego w Łodzi PIST.
Publikowała w czasopismach branżowych, takich jak „Teatr Ludowy”. Prowadziła kursy dla przyszłych instruktorów ruchu amatorskiego. Pisała dramaty i opracowywała inscenizacje pieśni ludowych.
Zmarła 14 listopada 1945 roku w Łodzi. Została pochowana na Starym Cmentarzu w Łodzi.

Oprac. Katarzyna Kułakowska