ARCHIWUM OSOBOWE > Maria Bogusławska

Maria Bogusławska

Maria Bogusławska (1868/1875–1929) - aktorka, pisarka, dziennikarka, dramatopisarka, działaczka oświatowa, społeczna i kulturalna.
Urodzona 6 czerwca 1868 roku w Warszawie (według jej oświadczenia), choć Polski Słownik Biograficzny i in. podają alternatywne daty (5 VI 1875 lub kwiecień 1868 Wiłkowyszki). Córka Rozalii z d. Karasińskiej i powieściopisarza Edwarda Wojciecha Bogusławskiego. Siostra Edwarda Romualda, historyka, publicysty i krytyka. Matka Emmy Bogusławskiej Świętorzeckiej-Kuryłło (1888-1971).
Ukończyła warszawską pensję i została nauczycielką domową. Należała do tajnych związków narodowych. W sezonie 1901/02 występowała na scenie poznańskiej (grała m.in. Jędrzejową w Grochowym wieńcu i Helenę w sztuce Państwo Wac¬kowie), a w 1902 należała do zespołu pod kierownictwem Józefa Zejdowskiego, występującego m.in. w Płocku. W 1907 roku z powodów politycznych uciekła do Krakowa, gdzie prowadziła pensjonat. Do 1914 roku pracowała w Towarzystwie Szkoły Ludowej, jeździła z odczytami na tereny Małopolski, Kujaw, Wielkopolski i Mazowsza.
Od 1896 roku publikowała w prasie warszawskiej, krakowskiej („Głos Narodu”) i poznańskiej („Goniec Wielkopolski”, „Praca”). Po 1918 roku organizowała oświatę pozaszkolną na Kresach Wschodnich. W okresie wojny polsko-bolszewickiej działała propagandowo na terenie Pomorza, by następnie oddać się pracy w Kuratorium Okręgu Szkolnego Pomorskiego. W 1921 roku współorganizowała toruński oddział Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, natomiast w latach 1923-1925 redagowała „Drwęcę” w Nowym Mieście Lubawskim na Pomorzu. Była też redaktorką „Domu Rodzinnego” (1925-1926), czyli dodatku do „Słowa Pomorskiego”. Należała do Syndykatu Dziennikarzy Pomorskich. Była członkinią Towarzystwa Naukowego w Toruniu. W 1927 roku przeniosła się do Poznania, gdzie pracowała w redakcji „Wielkopolskiej Ilustracji” oraz w Towarzystwie Czytelni Ludowych.
Znała francuski, niemiecki i angielski.
Twórczość literacka Bogusławskiej obejmuje ponad 40 sztuk (między innymi Kto im łzy powróci?, Handlarz uliczny), wiele powieści historycznych (między innymi Dziecko legjonu, Gospoda pod Modrym Fartuszkiem) oraz liczne opowiadania i powieści dla dzieci i młodzieży (między innymi Magdusiowe oczy, Duch zamku olsztyńskiego).
Zmarła 8 lutego 1929 roku w zakładzie SS. Elżbietanek w Poznaniu. Została pochowana na cmentarzu na Dębcu.

Oprac. Sylwia Stokłosa
Źródła: Kazimierz Przybyszewski, Ludzie Torunia Odrodzonej Rzeczypospolitej (1920-1939), Wydawnictwo UMK, Toruń 2001, s. 44-46.
Mirosław Strzyżewski, Maria Bogusławska, patronka nowomiejskiej biblioteki (w 60-tą rocznicę śmierci), „Toruński Informator Kulturalny” 1989, nr 5, s. 33-36.
Stanisław Hałabuda, Jan Michalik, Dramat Polski 1765-2005. Przedstawienia, druki, archiwalia, t. 1-3, Księgarnia Akademicka, Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, Kraków-Warszawa, 2014.
Ś.p. Marja Bogusławska, „Dziennik Bydgoski” 12 II 1929, nr 35, s. 2.