ARCHIWUM OSOBOWE > Aniela Kallas
Aniela Kallas
Właściwie Aniela Korngutówna (inne pseudonimy: Juliusz Piasecki i Marian Biliński), ur. w 1868 – zm. prawdopodobnie w 1942; publicystka, powieściopisarka i dramaturżka. Jej twórczość określa przynależność do pierwszego pokolenia kobiet żydowskiego pochodzenia wykształconych w polskich szkołach. Po ukończeniu pensji, jako wolna słuchaczka studiowała na Uniwersytecie Jagiellońskim. Zadebiutowała w 1891 roku opowiadaniami Domokrężna („Ojczyzna” 1891 nr 4) oraz Artystka – nowicjuszka („Rocznik” 1891, r. 14) oraz obrazkiem dramatycznym Zdrowe ziarno („Pogoń” 1891 nr 27–29). Od 1894 roku prawdopodobnie mieszkała w Gdańsku, a w 1911 roku przeniosła się do Lwowa. Współpracowała z polską i żydowską prasą – m. in. z tygodnikami „Izraelita” i „Jedność”, a także z „Gazetą Gdańską” oraz „Kurierem Lwowskim”. W 1917 roku została członkinią redakcji lwowskiego dziennika „Wiek Nowy”. Tłumaczyła z niemieckiego, pisała dramaty, powieści, opowiadania. Zaadaptowała na scenę Meira Ezofowicza Elizy Orzeszkowej (prem. 1902), a także przerobiła na powieść Małkę Szwarcenkopf Gabrieli Zapolskiej (1927). Była autorką pierwszej biografii Gabrieli Zapolskiej, z którą – pod koniec jej życia – weszła w bliską relację (Zapolska. Powieść biograficzna, Warszawa 1931). W swojej twórczości podejmowała problematykę społeczną (Nędza. Dramat w 3 aktach, 1905; Jan Waligóra. Dwa akty dramatu z epilogiem, 1922) i obyczajową – między innymi kwestię emancypacji i zmieniających się społecznych ról kobiet i mężczyzn (Powtórne małżeństwo. Dramat w 5 aktach, 1901; prem. 1909, Teatr Ludowy, Kraków; Wesoła pani. Sztuka w 3 aktach, 1909; Poza dobrem i złem. Sztuka w 3 aktach, 1930). W prozie i publicystyce podejmowała problematykę asymilacji polskich Żydów. Zginęła prawdopodobnie w 1942 roku w Auschwitz.
Oprac. Agata Łuksza i Agata Chałupnik
Dramaty