ARCHIWUM OSOBOWE > Irena Jurgielewiczowa

Irena Jurgielewiczowa

Irena Jurgielewiczowa z domu Drozdowicz (1903 –2003) - powieściopisarka, pedagożka, autorka książek dla dzieci i młodzieży, autorka tekstów dramatycznych i słuchowisk.
Pochodzi z rodziny inteligenckiej, jej ojciec jest lekarzem.
Żona malarza Mieczysława Jurgielewicza.
Kończy filologię polską na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie w 1928 uzyskuje stopień doktory za rozprawę pt. "Technika powieści Stefana Żeromskiego" pisaną pod kierunkiem prof. Józefa Ujejskiego. Studiuje też pedagogikę w Wolnej Wszechnicy Polskiej.

Przez całe życie związana jest z nauczaniem: w latach 1928–1935 pracuje w Sekcji Oświaty Dorosłych m.st. Warszawy. W latach 1934-1939 jest wykładowczynią w Wolnej Wszechnicy Polskiej. Podczas II wojny światowej wykłada na tajnych kompletach. Po wojnie prowadzi wykłady z teorii oświaty dorosłych na Uniwersytecie Warszawskim (1946-50), następnie jest kierowniczką literacką Państwowego Teatru Nowej Warszawy (1950-54).

Podczas okupacji niemieckiej jest członkinią Związku Walki Zbrojnej, poruczniczką Armii Krajowej, ps. Isia. Gdy powołano Szare Szeregi, wydaje "Pismo Młodych". W czasie powstania warszawskiego przebywa w Oddziale V Komendy Głównej AK w Śródmieściu, po powstaniu – w obozie jenieckim Stalag IV B w Saksonii. Do kraju wraca w 1946.

Jako eseistka debiutuje w 1933 na łamach czasopisma „Wiedza i życie”. Jej debiutancka książka to "Historia o czterech warszawskich pstroczkach" (1948). Początkowo pisze utwory dla dzieci młodszych - m.in. "O chłopcu, który szukał domu" (1957), "Kajtek, warszawski szpak" (1958), "Jak jeden malarz chciał namalować szczęśliwego motyla" (1960) - ale popularność i uznanie krytyki zyskuje za psychologiczne powieści dla młodzieży: "Niespokojne godziny" (1964), "Wszystko inaczej" (1968), "Inna" (1975), "Ważne i nieważne" (1971), a przede wszystkim umieszczony na Liście Honorowej IBBY i przetłumaczony na wiele języków "Ten obcy" (1961). Jej autobiografia "Byłam, byliśmy" znalazła się w finale Nagrody Literackiej Nike 1998.

Oprac. Katarzyna Kułakowska
Foto: PAP/Henryk Rosiak