ARCHIWUM OSOBOWE > Irena Pikiel

Irena Pikiel

Irena Pikiel (1900-1991) - artystka plastyczka, scenografka, reżyserka, dyrektorka teatrów.

Urodzona w Petersburgu. Córka Heleny z Wojtkiewiczów i żmudzkiego szlachcica, Leonarda Pikiela. Żona prawnika, Kazimierza Samorewicza.

W 1918 roku zdała maturę w gimnazjum im. Elizy Orzeszkowej w Wilnie. Studiowała na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie pod kierunkiem malarza i scenografa, Ferdynanda Ruszczyca. Pracę dyplomową z malarstwa obroniła w 1932 roku.

Z siedmioma studentkami Uniwersytetu powołała pracownię eksperymentalną i klub „Zielony Kot”, którego została prezeską. Wykonywała tam dekoracje i kostiumy dla teatru Lutnia. Odbywała podróże artystyczne do Francji i Włoch.

W latach trzydziestych wystawiała malarstwo sztalugowe w Instytucie Propagandy Sztuki w Warszawie. W 1937 roku podjęła współpracę z Teatrem Marionetek „Urwis” w Warszawie.

Wybuch II wojny światowej zastał ją w Wilnie. Od grudnia 1940 roku w Teatrze Młodego Widza „Bajka” (Jadwigi i Jana Badowskich) była kierowniczką plastycznym i aktorką-lalkarką. Po odmowie współpracy z niemieckim teatrem lalkowym została nauczycielką prac ręcznych w szkole powszechnej.

W 1945 roku wraz z Jadwigą Badowską założyła Teatr Baj Pomorski – pierwszy teatr lalkowy na Ziemi Pomorskiej (mający swoją siedzibę wpierw w Bydgoszczy, a po 1946 roku w Toruniu).

W latach 1947-1961 pracowała jako scenografka, dekoratorka, autorka lalek w poznańskim Teatrze Aktora i Lalki – częściowo za dyrekcji Haliny Lubicz – który przez te lata zmieniał nazwy: Teatr Aktora i Lalki (1946–1949), Teatr Młodego Widza (1949–1953), Teatr Lalki i Aktora (1954–1957, 1974–1989), Teatr Lalki i Aktora „Marcinek” (1957–1974). Upowszechniała teatr i kulturę na kursach organizowanych przez OMTUR, ZMP, ZHP oraz Wojewódzki Wydział Kultury w Poznaniu.

W latach 1961-1968 związana była z Teatrem Lalek „Pleciuga” w Szczecinie – wpierw jako dyrektorka i kierowniczka artystyczna, następnie jako kierowniczka plastyczna i scenografka oraz edukatorka instruktorów amatorskich zespołów lalkarskich.

Była członkinią Stowarzyszenia Teatru Propozycji „Dialog” w Koszalinie. Jako scenografka współpracowała z teatrami w całym kraju.

Pisała, adaptowała i tłumaczyła sztuki dla dzieci.

W 1963 roku została odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.
W 1971 roku zamieszkała w Domu Aktora Weterana w Skolimowie, gdzie zmarła 15 marca 1991 roku. Została pochowana na cmentarzu parafialnym w Szydłowcu.