ARCHIWUM OSOBOWE > Marcelina Grabowska

Marcelina Grabowska

Ur. 1912 we Lwowie, zm. 1986 w Warszawie, autorka dramatów, powieści, opowiadań, recenzentka teatralna, publicystka. Pochodziła z rodziny drobnomieszczańskiej. Ukończyła Wydział Humanistyczny Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, gdzie uzyskała stopień doktora filologii polskiej. W latach 1931–35 mieszkała w Stanisławowie (Iwano-Frankowsk), gdzie uczyła języka polskiego w gimnazjum, współpracowała z lokalnym środowiskiem teatralnym, publikowała felietony i recenzje teatralne, a także w latach 1932–33 wydrukowała w „Kurierze Stanisławowskim” kryminał Błędnym szlakiem pod pseudonimem Piotr Szarycki. Debiutowała tłumaczeniem opowiadania Antona Czechowa Chirurgia opublikowanym w tygodniku „Kobieta Współczesna” w 1932, a dwa lata później wydała pierwszą powieść Żółty dom. W 1933 w Stanisławowie odegrano widowisko historyczne Siewcy Przyszłości na podstawie jej tekstu napisanego na Dni Ziemi Stanisławowskiej. Za właściwy debiut dramatopisarski uchodzi jednak wileńska prapremiera Sprawiedliwości w Teatrach Miejskich w 1934 roku, jedynej polskiej sztuki międzywojennej wprost poruszającej tematykę aborcji w środowisku proletariackim. Od 1935 roku mieszkała w Warszawie. Współpracowała z pismami takimi, jak „Pion”, „Dziennik Poranny”, „Epoka”, „Kurier Literacko-Naukowy”. W czasie wojny prowadziła działalność konspiracyjną i redagowała prasę podziemną. Została ranna w powstaniu warszawskim i przewieziona do Milanówka, a następnie do Krakowa. W 1945 roku wstąpiła do Polskiej Partii Robotniczej (później PZPR), w której pozostała do 1968 roku. W tym samym roku została odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi. W 1946 roku wróciła do Warszawy. Publikowała w „Lewym Torze”, „Świetlicy Krakowskiej”, „Zwierciadle”, „Trybunie Mazowieckiej”. Autorka powieści m.in. Skazany na wielkość, Po omacku. Część jej tekstów dramatycznych znajduje się w rękopisach w archiwum Teatru im. J. Słowackiego w Krakowie. Poza Sprawiedliwością na scenę trafiła jedynie sztuka Dzieci nie chcą żyć (1938, Warszawa).

Oprac. Agata Łuksza i Agata Chałupnik