ARCHIWUM OSOBOWE > Maria Baranowska (Płażkówna)

Maria Baranowska (Płażkówna)

Maria z Płażków Baranowska (1884 – 1912) – pisarka, poetka, tłumaczka i dramatopisarka.

Urodzona 29 lutego 1884 we Lwowie. Córka Stefanii z d. Wesołowskiej i prawnika, uczestnika powstania styczniowego, Edwina Teodora Płażków. Siostra prawnika i dramatopisarza, Feliksa i chemika Edwina. Żona aktora, dyrektora teatru i skrzypka, Dante Baranowskiego (od 1882). Matka syna (od 1909).
Jako pisarka debiutowała w 1907 roku wydając pod pseudonimem Płażkówna zbiór opowiadań i jednoaktówek Obudzeni zawierający następujące utwory: Eviva l’arte (1905), Powrót (1903), Toast (1904), Panna Lola (1904), Przemowa wstępna (1904), Poznanie (1906), Wiosna (niedatowane), Obudzeni (1902), Siłacz (1904), Wina (1904), Miłość (1905). Fragmenty zbioru ukazywały się wcześniej na łamach ,,Słowa Polskiego” (1905). Opublikowała kilkadziesiąt nowel, dramatów i przekładów (głównie z języka niemieckiego dzieł Geijerstama, Strindberga, Hebla i innych) w rozmaitych pismach polskich i niemieckich, m. in. „Słowie polskim”, „Gazecie wieczornej”, „Przeglądzie”.
Jej sztuki "Lilith" i "Credo" pozostają w rękopisach w Czytelni Działu Rękopisów Biblioteki Ossolineum we Wrocławiu. "Credo" zostało nagrodzone w 1900 roku na konkursie Wydziału Krajowego i najprawdopodobniej ukazało się na scenie. "Siłacza" w reżyserii Adolfa Walewskiego wystawiono 24 IV 1907 roku w Teatrze Miejskim we Lwowie. Już po jej śmieci na deskach Teatru im. J. Słowackiego w Krakowie miała ukazać się "Lilith" z Ireną Solską w tytułowej roli, premiera jednak nie doszła do skutku.
Była referentką literacką sceny poznańskiej, pracowała w szeregu towarzystw artystycznych.
Zmarła 26 czerwca 1912 w wieku 28 lat na chorobę płuc. Została pochowana na Nowym Cmentarzu w Zakopanem.

Oprac. Sylwia Stokłosa, Katarzyna Kułakowska.

Źródła:
Stanisław Hałabuda, Jan Michalik, Dramat Polski 1765-2005. Przedstawienia, druki, archiwalia, t. 1-3, Księgarnia Akademicka, Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, Kraków-Warszawa, 2014.
Artur Hutkiewicz, Młoda Polska, Warszawa 2012.
Osobiste. Maria z Płażków Baranowska, „Kurier Lwowski” 1912 nr 263, s. 4.
Maciej Pinkwart, Janusz Zdebski, Nowy Cmentarz w Zakopanem: przewodnik biograficzny, PTTK Kraj, Warszawa-Kraków 1988.
Zgon młodej autorki, „Nowości Ilustrowane" 1912 nr 27, s. 7-8.