ARCHIWUM OSOBOWE > Zofia Stulgińska

Zofia Stulgińska

Zofia Łucja Stulgińska (1902–1984) - dziennikarka, tłumaczka, pisarka i dramatopisarka.

Urodzona 20 kwietnia 1902 roku w Petersburgu. Córka Heleny z d. Kolankowska i Włodzimierza Stulgińskiego. Była trzykrotnie zamężna: w latach 1921-26 roku z Czesławem Raczewskim, wiceprezesem i członkiem Zarządu Związku Armatorów Polskich oraz wiceprezesem Związku Zawodowego Polskich Artystów Plastyków, artystą-malarzem, następnie w latach (1927-1935) z Jarosławem Łubą, urzędnikiem Ministerstwa Spraw Zagranicznych, wicekonsulem RP w Bukareszcie, w latach 1939-48 z ziemianinem, Felicjanem Dołęgą-Lewandowskim.
Pochodziła z bogatej rodziny z Kresów Wschodnich. Jej dziadek ze strony matki, Michał Kolankowski, był większościowym udziałowcem akcji w spółce rosyjsko-belgijskiej, do której należała fabryka rur kamionkowych w Borowiczach koło Nowogorodu i majątku Dymki nad Berezyną, blisko Borysowa; z kolei dziadek ze strony ojca, Antoni Stulgiński – dyrektorem największej w Rosji papierni, należącej do książąt Paskiewiczów, która mieściła się w Dobruszu pod Homlem. Oba majątki dziadków, leżące na terenie dzisiejszej Białorusi, rodzina straciła w wyniku rewolucji.
Stulgińska pobierała nauki w domu. Znała bardzo dobrze języki obce – angielski, francuski, rosyjski i niemiecki. Mimo zamożności rodziny ojciec nie widział wartości w kształceniu córki i zdecydował o jej zamążpójściu.
Pierwsze lata życia spędziła w Petersburgu, następnie w Wiaźmie (obwód smoleński), jesienią 1911 roku jej rodzina wróciła do Petersburga. Na początku 1916 roku wyjechały z matką do Findlandii, po rewolucji 1917 roku przyjechały do Warszawy, gdzie uczyła się w Gimnazjum Haliny Gepner, w którym w 1919 roku zdała eksternistycznie egzamin. Po odrodzeniu Polski rodzina Stulgińskich osiadła w Bydgoszczy. Z pierwszym mężem Stulgińska zamieszkała w Gdańsku, na przełomie lat 1926 i 1927 wyjechała z mężem na francuską Riwierę. Po rozwodzie zamieszkała w Warszawie; z drugim mężem wyjechała na rok do Paryża, następnie na placówkę dyplomatyczną w Bukareszcie, gdzie spędzili trzy lata. Około 1932 roku Stulgińska wróciła do Warszawy, gdzie samodzielnie się utrzymywała z pracy dziennikarskiej. Z trzecim mężem zamieszkała w jego majątku Ruda w powiecie lubawskim.
Dwa razy zmieniała wyznanie – wpierw przeszła na kalwinizm, co umożliwiło jej rozwód i zawarcie drugiego małżeństwa, w 1942 roku znowu wróciła do kościoła katolickiego.
Do wybuchu II wojny światowej pracowała w Katolickiej Agencji Prasowej, należała do Syndykatu Dziennikarzy Warszawskich, następnie Międzynarodowej Federacji Dziennikarzy. Zajmowała się tłumaczeniami z katolickiej prasy zagranicznej, przekładami książek, pisała też felietony do „Kuriera warszawskiego” i publikowała w poznańskim tygodniku katolickim „Tęcza”. W czasie okupacji pracowała jako sekretarka w biurze Zarządu Rady Głównej Opiekuńczej. Po wojnie jesienią 1945, zatrudniła się w warszawskim Biurze Prezydialnym Krajowej Rady Narodowej (KRN) jako sekretarka. Od maja 1946 pracowała jako tłumaczka w Departamencie Konsularnym MSZ oraz Centralach Handlu Zagranicznego «Varimex» i «Metalexport». W styczniu 1950 roku Leon Schiller przyjął ją na etat młodszej pracownicy naukowej w Sekcji Teatru Państwowego Instytutu Sztuki PAN, gdzie pracowała do wiosny 1956 roku. Publikowała w „Pamiętniku Teatralnym”. Od stycznia 1957 roku pracowała jako tłumaczka w Polskiej Agencji Artystycznej «Pagart».
Przełożyła z języka francuskiego kilka powieści: P. l’Ermite’a „Kobieta z zamkniętymi oczami” (1936) i „Anielka w Paryżu” (1938), M. A. d’Arvora, „Bezdroża” (1937), J. Leduica, „Bez rozgłosu” (1937), A. Bessiéresa, „Narzeczeni z Leningradu” (1938) i T. Delhaye de Marnyhaca, „Serce zwycięża” (1939).
Jako pisarka debiutowała mając siedemdziesiąt lat. Autorka trzech powieści autobiograficznych: Gruszki na wierzbie (1972), Mąż z ogłoszenia (1980) i Czek bez pokrycia (1985).
Należała do Związku Literatów Polskich.
Zmarła 15 maja 1984 roku w Warszawie, gdzie została pochowana na cmentarzu na Bródnie.

Oprac. Katarzyna Kułakowska. Konsultacje: Gizela Chmielewska.
Źródła: Zofia Stulgińska, "Gruszki na wierzbie" (1972); tejże, "Mąż z ogłoszenia" (1980), Gizela Chmielewska, "Pół miliona rubli w posagu" (Gazeta Pomorska, 15 lutego 2007); tejże, Bez owijania w bawełnę (Gazeta Pomorska, 7 lutego 2008).