ARCHIWUM OSOBOWE > Ewa Szelburg-Zarembina

Ewa Szelburg-Zarembina

Podpisywała się także jako Ewa Szelburg, Ewa Ostrowska-Szelburg i Ewa Zarembina, ur. 10 kwietnia 1899 w Bronowicach k. Puław, zm. 28 września 1986 w Warszawie, poetka, dramaturżka i prozaiczka, kojarzona przede wszystkim z literaturą dziecięcą.

Pochodziła z zubożałej rodziny szlacheckiej – ojciec pracował na utrzymanie jako ogrodnik, matka musiała podjąć pracę jako krawcowa, niemniej inwestowali w wykształcenie córki: Szelburg-Zarembina kształciła się w Nałęczowie, najpierw na prywatnych kompletach, potem – w tajnej szkole prowadzonej przez Polską Macierz Szkolną. W 1912 roku zadebiutowała jako poetka na łamach „Przyjaciela Dzieci” wierszami o tematyce historycznej. Ukończyła Szkołę Handlową Władysława Kunickiego w Lublinie, brała aktywny udział w szkolnym życiu literackim, działała w młodzieżowej organizacji konspiracyjnej i harcerstwie. Po maturze w 1916 roku pracowała jako nauczycielka w szkole powszechnej i na uniwersytecie ludowym. W latach 1917–1920 studiowała filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim, w czasie studiów działała w Związku Młodzieży Polskiej „Zet”. W czasie wojny polsko-bolszewickiej – pracowała jako sanitariuszka w szpitalach wojskowych. Od 1922 roku jako autorka dla dzieci stale współpracowała z pismami: „Małe Pisemko”, „Płomyk”, „Płomyczek”, „Przyjaciel Dzieci”, dodatkiem dla dzieci „Robotnika” oraz z pismem pedagogicznym „Wychowanie Przedszkolne”, a jako prozaiczka współpracowała m.in. z „Bluszczem”, „Światem Kobiecym”, „Dzieckiem i Matką” i „Kobietą Współczesną”. Była członkinią ZZLP i Polskiego Pen Clubu. W 1921 roku wyszła za mąż za Jerzego Ostrowskiego, pedagoga, autora książek dla młodzieży i dyrektora szkoły, którego porzuciła w 1926 roku dla innego nauczyciela z jego szkoły, Józefa Zaremby. Zamieszkała w Warszawie, gdzie zajmowała się twórczością literacką, pisała podręczniki i wypisy szkolne, a także słuchowiska dla dzieci dla Polskiego Radia. Wojnę przeżyła w Warszawie, gdzie prowadziła tajną działalność oświatową. Po powstaniu warszawskim i przejściu obozu w Pruszkowie zamieszkała w Zakopanem, po wojnie na krótko zamieszkała w Łodzi, by w 1947 roku wrócić do Warszawy. Zakładała i przez jakiś czas kierowała „Świerszczykiem”, współpracowała z „Płomyczkiem”, „Płomykiem” i „Iskierką”, prowadziła audycje dla dzieci i dorosłych w Polskim Radiu, brała aktywny udział w działalności ZLP, działała w Lidze Kobiet (w latach 1957–62 była wiceprzewodniczącą, a w latach 1962–1970 członkinią Prezydium Zarządu Głównego). Za swoją twórczość otrzymała nagrodę literacką im. W. Pietrzaka (1961), Nagrodę Państwową I stopnia (1966), Order Uśmiechu (1970), Krzyż Niepodległości (1933), Złoty Krzyż Zasługi (1937), Order Sztandaru Pracy II klasy (1949) i Order Sztandaru Pracy I klasy (1970), Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1960), Złotą Odznakę ZNP (1963). Klasyczka polskiej literatury dziecięcej była bezdzietna – straciła ciążę w trakcie ewakuacji po wybuchu II wojny światowej. Za najciekawsze osiągnięcie artystyczne Szelburg-Zarembiny uznaje się cykl powieściowy "Rzeka kłamstwa" (1935–1963), opowiadający losy dwóch kobiet – Joanny i jej córki, na tle burzliwej historii Polski w XX wieku.