ARCHIWUM OSOBOWE > Irena Ładosiówna
Irena Ładosiówna
Irena Ładosiówna (1905-1976) - aktorka teatralna i filmowa, reżyserka teatralna, dziennikarka, powieściopisarka i dramatopisarka.
Urodzona 24 sierpnia 1905 roku w Lublinie. Córka aktorki Jadwigi z d. Wiśniewskiej i Czesława Ładosia, aktora, reżysera, dyrektora teatru. Żona Józefa Klejera, aktora i reżysera (ślub w 1939).
Ukończyła kursy sceniczne u Henryka Cepnika (1919) i Seminarium Nauczycielskie we Lwowie (1926), gdzie zdała eksternistycznie maturę.
Już jako dziewczynka występowała w rolach dziecięcych w Teatrze Miejskim we Lwowie (od 1919), gdzie w wieku 15 lat zagrała Klarę w Ślubach panieńskich Fredry. Z lwowskim teatrem była związana do 1930 roku.
W tym czasie rozpoczęła karierę literacką i dziennikarską publikując felietony i nowele w lokalnej prasie. Napisała dwie powieści: Otylia Sewera (1930) i drukowaną w odcinkach w „Kurierze lwowskim” Miłość wśród maków (1931).
W latach trzydziestych związana była z różnymi scenami w kraju: grała i reżyserowała w Teatrze Popularnym im. Wojciecha Bogusławskiego w Poznaniu (1930–1931), występowała w Płocku (1931), Wilnie (1931–1933), była aktorką, reżyserką i kierowniczką artystyczną w Teatrze Pokucko-Podolskim w Stanisławowie (1933–1937), oraz aktorką i reżyserką w Teatrze Ziemi Pomorskiej w Toruniu (1937–1939).
Drugą wojnę światową spędziła w Lublinie, gdzie pracowała jako kelnerka w kawiarni „U Aktorów” i prowadziła tajne kursy aktorskie, m.in. przygotowując konspiracyjne przedstawienie Moralności pani Dulskiej. Była też kierowniczką artystyczną Teatru Zespołu Aktorskiego (1944).
Po wojnie występowała i reżyserowała w Teatrze Miejskim (1945–1947) oraz prowadziła zajęcia z dykcji na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. W 1946 roku wyreżyserowała własną sztukę Weryfikacja, która wywołała wiele kontrowersji.
W 1947 roku przeniosła się do Warszawy, gdzie była członkinią zespołów: Miejskich Teatrów Dramatycznych (1947–1949), Teatru Narodowego (1949–1951), Teatru Ateneum (1951−1957) oraz Teatru Komedia (od 1958 do przejścia na emeryturę w 1971 roku). Wyreżyserowała około 200 przedstawień, m.in. w Jeleniej Górze (1949–1951, 1961), Bielsku-Białej (1953), Zielonej Górze (1954, 1956), Bydgoszczy (1954, 1960–1961), Białymstoku (1956, 1958, 1967–1968), Łodzi (1957–1959), Olsztynie (1961), Częstochowie (1962), Szczecinie (1963) i Rzeszowie (1965).
Wystąpiła w dziewięciu przedstawieniach Teatru Telewizji (1958–1976).
Działała społecznie na rzecz społeczności aktorskiej, pełniąc funkcję przewodniczącej Komisji Likwidacyjnej ZASP w 1950 roku, opiekunki Domu Artystów Weteranów Scen Polskich w Skolimowie oraz członkini Komisji Kwalifikacyjnej i Głównego Sądu Koleżeńskiego SPATiF.
Odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi (1955) i Medalem 10-lecia Polski Ludowej (1955).
Zmarła 7 maja 1976 roku w Warszawie. Została pochowana na warszawskich Powązkach.
Przedstawienia
Niezwykła przygoda, 1969
Recenzje
Czarująca szewcowa, 1957
Dom przy drodze, 1949
Recenzje
Faryzeusze i grzesznik, 1948
Recenzje
Gastello, 1949
Recenzje
Jaś i Małgosia, 1962
Recenzje
Kłopot z mężczyznami, 1954
Recenzje
Lato, 1960
Recenzje
Majątek albo imię, 1954
Recenzje
Ożenek, 1947
Recenzje
Patronowie bez aureoli, 1953
Recenzje
Strzały na ulicy Długiej, 1948
Recenzje
Twój na wieki, 1971
Recenzje
Uczta morderców, 1962
Recenzje
Weryfikacja, 1946
Recenzje
Afisze
Wspólne mieszkanie, 1961
Recenzje
Zbiegowie, 1952
Recenzje
Zieleni się zboże, 1949
Recenzje
Dramaty
Weryfikacja
Artykuły
Zdjęcia
Dokumenty
Deklaracja uczestnictwa w Funduszach Samopomocowych ZASP, 10 lutego 1950
I. Ładosiówna do Komisji Likwidacyjnej ZASP z prośbą o dar jubileuszowy, 15 lutego 1950
I. Ładosiówna do ZG ZASP w sprawie egzaminów dla lubelskiej szkoły dramatycznej, 7 czerwca 1947
I. Ładosiówna do ZG ZASP w sprawie uprawnień reżyserskich, 14 grudnia 1947
List I. Ładosiówny do Komisji Likwidacyjnej ZASP z Jeleniej Góry, 8 sierpnia 1949
Zarząd Główny ZASP do I. Ładosiówny w sprawie uprawnień reżyserskich, 12 stycznia 1948
ZG ZASP do I. Ładosiówny w odpowiedzi napismo z dn. 7 czerwca 1947, 10 czerwca 1947
ZG ZASP do I. Ładosiówny w odpowiedzi napismo z dn. 7 czerwca 1947
List I. Ładosiówny do Komisji Likwidacyjnej ZASP z Kopańca, 13 lipca 1949
List I. Ładosiówny do mecenasa ZASP z Kopańca, 10 lipca 1949
Inne

