ARCHIWUM OSOBOWE > Maria Wiercińska
Maria Wiercińska
Maria Wiercińska (1902-1976) - aktorka, recytatorka, tancerka, reżyserka, wykładowczyni.
Urodzona 27 lutego 1902 roku w Łodzi. Córka Władysławy z d. Frankowska oraz Stanisława Serkowskich. Siostra dramatopisarki Janiny Morawskiej . Żona Edmunda Wiercińskiego (od 1925). Matka Ewy. Babcia Krzysztofa.
Studiowała na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Warszawskiego (1921-1923). Równolegle uczyła się na Kursach Wokalno-Dramatycznych Heleny Hryniewieckiej.
Należała do zespołu Reduty w Warszawie (1922-1925) oraz w Wilnie (1925-1927). Przed wojną występowała na scenach: Teatru Nowego w Poznaniu (1927), Teatrów Miejskich w Łodzi (1928-1930), Teatrów Miejskich we Lwowie (sezon 1930/31, pierwsza poł. 1932), warszawskiego Teatru Melodram (jesień 1931) i Nowego Ateneum (sezon 1932/33).
Od 1934 roku poświęciła się działalności pedagogicznej oraz recytatorskiej. Organizowała poranki poetyckie w Reducie. Deklamowała. Jako tancerka i choreografka prowadziła w Instytucie Reduty w Warszawie kurs techniki tanecznej i tańca artystycznego (1933/34). Uczyła plastyki ruchowej i tanecznej na kursach wakacyjnych, m.in. w Krze¬mieńcu (1934), Radzyminie (1937), Pszczynie (1938). W latach 1936-1939 uczyła w PIST mówienia wiersza. Ważnym dla niej medium stało się radio, wystąpiła w ponad trzydziestu audycjach i słuchowiskach.
Publikowała artykuły na temat sztuki żywego słowa i teatru szkolnego w „Pionie”, „Teatrze w Szkole” i w „Scenie Polskiej”.
Podczas wojny organizowała podziemne życie teatralne oraz pracowała jako nauczycielka retoryki i recytacji i wykładowczyni w tajnym PIST.
Po wojnie należała do zespołu Teatru Wojska Polskiego w Łodzi (1945/46) i pracowała w Teatrach Dramatycznych we Wrocławiu (1949-1952) – wpierw jako kierowniczka działu recytacji, w ostatnim sezonie jako reżyserka. Jako reżyserka w latach 1952-1963 związana była głównie z Teatrem Polskim w Warszawie, ale gościnnie reżyserowała także w innych warszawskich teatrach oraz w Lublinie, Łodzi, Krakowie, Kaliszu, Gorzowie Wielkopolskim, Bielsku Białej, Toruniu.
Nadal współpracowała z radiem, jej realizacje pojawiły się także w Teatrze Telewizji. Wciąż też realizowała się jako wykładowczyni: wpierw w łódzkim PIST i PWST (1945-1949), w PWST w Warszawie (1952-1970). W latach 1957-1961 była dziekanką Wydziału Aktorskiego. W 1958 roku otrzymała tytuł profesorski.
Uhonorowana medalem 10-lecia Polski Ludowej (1955), Nagrodą Ministra Kultury i Sztuki za działalność pedagogiczną (1966), Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego (1967).
Zmarła 11 grudnia 1976 roku w Warszawie. Została pochowana na warszawskich Powązkach.
Przedstawienia
Eurydyka, 1968
Recenzje
Hedda Gabler, 1967
Recenzje
Ojciec, 1967
Recenzje
Mądremu biada, 1972
Recenzje
Programy
Wassa Żeleznowa, 1964
Recenzje
Wieczór Trzech Króli, 1964
Recenzje
Dom kobiet, 1955
Recenzje
Dziady, 1932
Recenzje
Fałszywa moneta, 1968
Recenzje
Ich czworo, 1960
Recenzje
Jałowy ogród, 1957
Recenzje
Karykatury, 1960
Recenzje
Komedia, 1954
Recenzje
Komedia, 1952
Recenzje
"Komedia" Korzeniowskiego i - Wiercińskiej czyli o twórczej pracy teatru
Nieznana sztuka Apolla Korzeniowskiego na scenie wrocławskiej
Kosmogonia, 1967
Recenzje
Lato w Nohant, 1957
Recenzje
Listy Chopina, 1949
Recenzje
Matka, 1956
Recenzje
Rozbity dzban, 1961
Recenzje
Spazmy modne, 1954
Recenzje
Tak jest, jak się państwu zdaje, 1961
Recenzje
Trąd w Pałacu Sprawiedliwości, 1958
Recenzje
Wiśniowy sad, 1956
Recenzje
Wujaszek Wania, 1953
Recenzje
Zmierz długiego dnia, 1973
Recenzje
Żywy trup, 1961
Recenzje
Teksty metateatralne
Początek nauki żywego słowa pedagogika teatru
Notatki Marii Wiercińśkiej z przygotowań kursu 1936-1937 PIST pedagogika teatru
Wywiady
Noty
Odręczny życiorys Marii Wiercińskiej. Zbiory Specjalne ISPAN
Życiorys artystyczny rozpisany na lata. Pracownia Dokumentacji Teatru IT
Inne
Tadeusz Byrski, Tak sobie myślę... że to ciekawe sprawy [w:] "Więź" 1977 nr 4.
Anna Chojnacka, Nauczanie żywego słowa według Marii Wiercińskiej, "Pamiętnik teatralny" 2024 nr 2.
Edward Krasiński, Myszka. Nekrolog [w:] "Życie Warszawy" 1976 nr 300.
Edward Krasiński, Maria Wiercińska. Przyjaźnie artystyczne [w:] "Teatr" 1977 nr 9.
Witold Sadowy, W roli Albina [w:] "Życie codzienne Warszawy" 1992 nr 87.
Krzysztof Smołka, Marię i Edmunda Wiercińskich wspomina wnuk.